restauratie en ontsluiting van de abdij van Park

De Abdij van Park in Heverlee is één van de best bewaarde abdijcomplexen in Vlaanderen. De mix van eeuwenoude gebouwen en een authentiek landschap maken het een oase van rust aan de Leuvense stadsrand. De abdijsite krijgt nu stap voor stap een hedendaagse invulling dankzij een grootschalige restauratie- en ontsluitingscampagne.

Vandaag vormt het een belangrijke ecologische- en fietsersverbinding tussen de stadskern en deelgemeente Heverlee. Samen met het toekomstige bospark van Parkveld en de Philipssite is het een belangrijke groene verbinding van Heverleebos tot het centrum. De Abdij van Park overleefde de storm van de Franse Revolutie en de modernisering van Leuven zodat de historische structuur van het gebied blijft bewaard bleef en de bezoeker ruimtelijk aanzet tot rust en bezinning.

Historiek

De Abdij van Park in Heverlee werd in 1129 gesticht. Deze norbertijnenabdij is een typisch voorbeeld van een religieuze orde waar de organisatie op economische basis geschoeid was, in het bijzonder als producent van landbouwproducten. Dit weerspiegelt zich in het gebouwenpatrimonium en de bezittingen van de abdij in een ruim gebied rond Leuven.

De bloei- en bouwperiodes van de abdij situeren zich in de 13de, 15de en 18de eeuw. In 1789, tijdens de Franse Revolutie, werden de Witheren verdreven en de  abdij werd opgeheven in 1797. De gebouwen liepen echter geen grote schade op en werden opnieuw in gebruik genomen in 1831. Verschillende cultuurelementen uit 16de en 17de eeuw zijn er vandaag nog aanwezig: de abdij- en hoevegebouwen, de watermolen, de poorten, de ommuring, de tuinen, het kerkhof, de vijvers en het wegenpatroon in de omgeving. De site is cultureel, bouwkundig en landschappelijk waardevol en heeft voor de stad Leuven en haar omgeving een groot cultureel en maatschappelijk potentieel. Vandaar dat ze al zeventig jaar beschermd is als monument en landschap (beschermingsbesluiten van 1940, 1942 en 2007. Ondanks de beschermingen vertoont de site een zekere kwetsbaarheid als cultuurlandschap in een snel veranderende omgeving in de verstedelijkte zuidrand van Leuven.

De restauratie en herbestemming van de gebouwen

Enkele gebouwen op het domein kregen de voorbije jaren een nieuw leven dankzij een restauratiepremie.  Denken we hier bijvoorbeeld aan de Leeuwenpoort, de Mariapoort, de tuinpaviljoenen, de Norbertuspoort, het Wagenhuis, het Spreekhuis en de kerk. Op 22 september 2011 kreeg dit een sluitstuk met een subsidie van 25 miljoen euro van de Vlaamse overheid. Daarnaast investeert de stad Leuven 15,7 miljoen euro in dit project. Met deze stimuli start een grootschalige restauratiecampagne van gebouwen én landschap. Zo wordt het slibbekken verwijderd, de vijveroevers en moestuintjes hersteld, de tennisvelden afgebroken, enz. (zie landschapsbeheersplan, pdf). De restauratie van de niet gerestaureerde abdijgebouwen gebeurt in vijf fasen.

  1. Sint-janspoort, watermolen, zuidvleugel (daken en bibliotheek), oostvleugel (daken en infirmerie
  2. Westvleugel, onderzoek (gastenkwartier, provisorenhuis, glasramen
  3. Prelatuur, zuidvleugel, oostvleugel , noordvleugel, pandhof, glasramen, onderzoek (abdijmuren)
  4. Infirmerie, Gastenkwartier, Abdijmuren buitengebied + landschap – poort vijvers
  5. Provisorenhuis, Abdijmuren Claustrum, Tiendeschuur, stal en melkhuisje, Neerhof

 

Links