Algemeen

Uit de Wijsheid van de Kerk

 

Wat is liturgie?

Liturgie is de officiële eredienst van de Kerk. 

Een liturgie is geen happening die het moet hebben van goede ideeën en mooie liederen. Liturgie is niet iets wat wij maken of verzinnen. Het is iets levends, gegroeid in het geloof van millennia. Een eredienst is een heilig, eerbiedwaardig gebeuren. Liturgie wordt spannend als we God op het spoor komen: God zelf is aanwezig in haar heilige tekenen en in hun kostbare, vaak heel oude gebeden.

Wat is het wezenlijke van iedere liturgie?

Liturgie is altijd eerst de gemeenschap met Jezus Christus. Iedere eredienst, niet alleen de Eucharistieviering, is een Paasviering in het klein. Jezus opent en viert met ons de overgang van dood naar leven. 

De belangrijkste eredienst van de wereld was de viering van het Pascha van Jezus met zijn leerlingen de avond voor zijn dood in de avondmaalszaal. De leerlingen dachten dat Jezus de bevrijding van Israël uit Egypte vierde. Maar Jezus vierde de bevrijding van de hele mensheid uit de macht van de dood. Destijds in Egypte had het ‘bloed van het lam’ de Israëlieten tegen de doodsengel beschermd. Nu zou Hij zelf het Lam zijn wiens bloed de mensheid redt van de dood. De dood en verrijzenis van Jezus zijn het bewijs dat je kunt sterven en tegelijk het leven winnen. Dat is de eigenlijke inhoud van iedere christelijke eredienst. Jezus zelf vergeleek zijn dood en verrijzenis met de bevrijding van Israël uit de slavernij van Egypte. Met het Paasmysterie wordt daarom de verlossende werking van Jezus’ dood en verrijzenis aangeduid. Analoog aan het levensreddende bloed van het lam bij de uittocht van de Israëlieten uit Egypte (Ex. 12) is Jezus het ware paaslam, dat de mensheid verlost heeft van de verstriktheid in dood en zonde.

Wat is de diepste oorsprong van de liturgie?

De diepste oorsprong van de liturgie is God, in wie een eeuwig, hemels feest van liefde is – de vreugde van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Omdat God liefde is, wil Hij ons doen delen in zijn vreugde en ons zijn zegen schenken. 

Onze aardse liturgieën moeten feesten vol schoonheid en kracht zijn: feesten van de Vader die ons geschapen heeft – daarom spelen de gaven van de aarde zo een grote rol: het brood, de wijn, olie en licht, wierook, goddelijke muziek en schitterende kleuren. Feesten van de Zoon die ons verlost heeft – daarom jubelen wij over onze bevrijding, ademen wij op in het horen van de woorden, worden we sterk in het eten van de eucharistische gaven. Feesten van de Heilige Geest, die in ons leeft – vandaar de overvloedige rijkdom aan troost, inzicht, moed, kracht en zegen, die uitgaat van de heilige samenkomsten.

Hoe is de Vader bron en einddoel van de liturgie?

In de liturgie overlaadt de Vader ons met zijn zegeningen in zijn Zoon, die voor ons mensgeworden, gestorven en verrezen is, en stort Hij de heilige Geest uit in onze harten. Tegelijkertijd zegent de Kerk de Vader door aanbidding, lofprijzing en dankzegging, en smeekt zij om de gave van zijn Zoon en van de heilige Geest.

Wat is het werk van Christus in de liturgie?

In de liturgie van de Kerk maakt Christus voornamelijk zijn paasmysterie onder tekenen kenbaar en brengt het tot stand. Door de heilige Geest aan de apostelen te geven, gaf Hij hun en hun opvolgers de macht het heilswerk te voltrekken door het eucharistisch Offer en de Sacramenten, waarin Hij zelf werkzaam is om zijn genade mee te delen aan de gelovigen van alle tijden en in heel de wereld.

Hoe werkt in de liturgie de heilige Geest ten opzichte van de Kerk?

In de liturgie voltrekt zich de meest nauwe samenwerking tussen de heilige Geest en de Kerk. De heilige Geest bereidt de Kerk er op voor haar Heer te ontmoeten; Hij brengt Christus in herinnering en maakt Hem kenbaar voor het geloof van de verzamelde gemeenschap; Hij maakt dat het Christusmysterie werkelijk en werkdadig tegenwoordig is; Hij verenigt de Kerk met het leven en de zending van Christus en laat in haar de gave van de communie vrucht dragen.